تأثیر استرس و بیماری بر نمودار قند خون
تأثیر استرس و بیماری بر نمودار قند خون
بسیاری از دیابتیها متوجه میشوند در روزهای پراسترس یا بیماری، قند خون کنترل نمیشود. تأثیر استرس و بیماری بر نمودار قند خون چشمگیر است و درک این رابطه به مدیریت بهتر کمک میکند. در این مقاله، این موضوع را بررسی میکنیم.
چرا استرس قند را بالا میبرد؟
برای درک تأثیر استرس و بیماری بر نمودار قند خون، فیزیولوژی را بشناسید:
پاسخ جنگ یا فرار
استرس باعث ترشح هورمونهای آدرنالین و کورتیزول میشود. این هورمونها بدن را برای واکنش آماده میکنند. بخشی از این آمادگی، آزادسازی گلوکز از کبد است.
مقاومت به انسولین
هورمونهای استرس حساسیت به انسولین را کاهش میدهند. انسولین کمتر موثر عمل میکند. قند بالا میماند.
در افراد غیردیابتی
بدن انسولین بیشتر ترشح میکند و جبران میکند.
در افراد دیابتی
بدن نمیتواند جبران کند. قند بالا میرود.
انواع استرس
تأثیر استرس و بیماری بر نمودار قند خون بسته به نوع استرس:
استرس روانی
نگرانی، اضطراب، ترس. مشکلات کاری یا خانوادگی. فشار امتحان یا مصاحبه.
استرس جسمی
بیماری و عفونت. جراحی. آسیبدیدگی.
استرس مثبت هم تأثیر دارد
هیجان مسابقه ورزشی. سفر. مهمانی بزرگ. حتی استرس مثبت میتواند قند را بالا ببرد.
تأثیر بیماری بر قند
تأثیر استرس و بیماری بر نمودار قند خون در زمان بیماری:
عفونت
سرماخوردگی، آنفولانزا، عفونت ادراری. بدن با ترشح هورمونهای استرس واکنش نشان میدهد. قند به شدت بالا میرود.
تب
تب خود یک استرس برای بدن است. متابولیسم افزایش مییابد. نیاز به انسولین بیشتر میشود.
کاهش اشتها
در بیماری ممکن است غذا نخورید. اما قند همچنان بالاست. این گیجکننده است ولی طبیعی است.
داروها
برخی داروها قند را بالا میبرند. کورتون (پردنیزولون) معروفترین است. شربتهای شیرین سرفه هم تأثیر دارند.
قوانین روز بیماری
با درک تأثیر استرس و بیماری بر نمودار قند خون، این قوانین را رعایت کنید:
هرگز انسولین را قطع نکنید
حتی اگر غذا نمیخورید. بدن در بیماری به انسولین نیاز دارد. ممکن است حتی بیشتر نیاز باشد.
تست مکرر
هر ۲ تا ۴ ساعت قند را چک کنید. تغییرات را پیگیری کنید.
چک کتون
برای دیابت نوع ۱، کتون را چک کنید. کتون مثبت با قند بالا نشانه خطر است.
مایعات فراوان
دهیدراتاسیون قند را بدتر میکند. آب و مایعات بدون قند بنوشید.
تماس با پزشک
اگر قند بالای ۳۰۰ ماند. اگر کتون مثبت است. اگر استفراغ دارید و نمیتوانید مایعات بخورید.
مدیریت استرس روانی
تأثیر استرس و بیماری بر نمودار قند خون را با مدیریت استرس کاهش دهید:
تکنیکهای آرامش
تنفس عمیق. مدیتیشن. یوگا.
ورزش منظم
ورزش استرس را کاهش میدهد. همچنین قند را پایین میآورد. اثر دوگانه مثبت.
خواب کافی
کمخوابی استرس را بدتر میکند. ۷ تا ۸ ساعت خواب هدف باشد.
حمایت اجتماعی
صحبت با دوستان و خانواده. گروههای حمایتی دیابت.
تنظیم انسولین در بیماری
با توجه به تأثیر استرس و بیماری بر نمودار قند خون:
بازال
معمولاً نیاز به افزایش ۱۰ تا ۲۰ درصد. با پزشک مشورت کنید.
بولوس اصلاحی
ممکن است نیاز به بولوس اصلاحی بیشتر باشد. قند بالا را اصلاح کنید.
پمپ انسولین
Temp Basal بالاتر تنظیم کنید. مثلاً ۱۲۰ تا ۱۵۰ درصد.
چه زمانی به اورژانس برویم؟
تأثیر استرس و بیماری بر نمودار قند خون گاهی اورژانسی است:
علائم کتواسیدوز
قند بالای ۳۰۰ با کتون مثبت. تهوع و استفراغ شدید. درد شکم. تنفس سریع و عمیق. گیجی.
دهیدراتاسیون شدید
نمیتوانید مایعات نگه دارید. ادرار نمیکنید.
قند خیلی بالا
قند بالای ۵۰۰ که پایین نمیآید.
سوالات متداول
سوال: چرا وقتی سرما میخورم قند خونم بالا میرود؟
پاسخ: عفونت باعث ترشح هورمونهای استرس میشود که قند را بالا میبرند.
سوال: آیا شربت سرفه قند را بالا میبرد؟
پاسخ: بله، برخی شربتها شکر دارند. از نوع بدون قند استفاده کنید.
سوال: در بیماری غذا نمیخورم، آیا انسولین بزنم؟
پاسخ: بله، انسولین بازال را قطع نکنید. ممکن است بولوس را کم کنید ولی بازال لازم است.
سوال: چطور استرس روزمره را مدیریت کنم؟
پاسخ: تکنیکهای آرامش، ورزش منظم، خواب کافی و حمایت اجتماعی کمک میکنند.
سوال: آیا استرس مثبت هم قند را بالا میبرد؟
پاسخ: بله، هر نوع استرس (مثبت یا منفی) میتواند هورمونهای استرس را فعال کند.
نکات کلیدی
- استرس و بیماری هورمونهایی ترشح میکنند که قند را بالا میبرند
- در بیماری، هرگز انسولین را قطع نکنید
- هر ۲ تا ۴ ساعت قند را چک کنید
- کتون را در دیابت نوع ۱ بررسی کنید
- مایعات فراوان بنوشید
- تکنیکهای آرامش استرس را کاهش میدهند
- با علائم کتواسیدوز به اورژانس بروید
- با پزشک در مورد تنظیم انسولین در بیماری مشورت کنید
