اگر پمپ انسولین در سفر خراب شد چه کنیم؟
اگر پمپ انسولین در سفر خراب شد، چه کنیم؟
خرابی پمپ انسولین یکی از ترسناکترین اتفاقات برای کاربران پمپ است، بهخصوص وقتی در سفر هستید و دور از خانه و تیم درمان خود. اما با داشتن برنامه پشتیبان و دانستن نحوه تبدیل به تزریق قلمی، میتوانید این بحران را مدیریت کنید و از عوارض جدی جلوگیری نمایید.
در این مقاله جامع، انواع مشکلات پمپ انسولین، اقدامات فوری، نحوه محاسبه دوز انسولین قلمی به جای پمپ، و آمادگی برای سفر را بررسی میکنیم. هر کاربر پمپ انسولین باید این اطلاعات را بداند و قبل از سفر آماده باشد.
انواع مشکلات پمپ انسولین
مشکلات پمپ میتواند به چند دسته تقسیم شود:
مشکلات قابل رفع
- انسداد لوله یا کانولا: تعویض ست تزریق معمولاً حل میکند
- تمام شدن باتری: تعویض باتری
- خالی شدن مخزن: پر کردن مجدد
- حباب هوا در لوله: پر کردن مجدد ست
- جدا شدن کانولا: نصب ست جدید در محل جدید
- خطاهای نرمافزاری ساده: ریست کردن پمپ
مشکلات جدی (نیاز به تعمیر یا تعویض)
- خرابی موتور: پمپ انسولین تزریق نمیکند
- آسیب فیزیکی: شکستگی، خیس شدن، افتادن
- خطاهای جدی نرمافزاری: که با ریست حل نمیشود
- مشکلات صفحه نمایش: ناتوانی در خواندن یا کنترل
- خرابی دکمهها: ناتوانی در تنظیم
اقدامات فوری هنگام خرابی پمپ
اگر پمپ شما خراب شد، این مراحل را دنبال کنید:
قدم ۱: آرام بمانید
وحشت نکنید. شما برنامه پشتیبان دارید و میتوانید با تزریق قلمی قند را کنترل کنید. کمی زمان دارید قبل از اینکه کمبود انسولین جدی شود.
قدم ۲: قند خون را چک کنید
فوراً قند را اندازه بگیرید. این نقطه شروع شماست. یادداشت کنید.
قدم ۳: مشکل را شناسایی کنید
آیا مشکل قابل رفع است؟
- باتری؟ → تعویض کنید
- مخزن خالی؟ → پر کنید
- ست تزریق؟ → تعویض کنید
- خطای نرمافزاری؟ → ریست کنید
اگر با این اقدامات حل نشد، به برنامه پشتیبان بروید.
قدم ۴: شروع تزریق قلمی
اگر پمپ غیرقابل استفاده است، فوراً انسولین قلمی را شروع کنید (در ادامه توضیح داده میشود).
قدم ۵: تماس با پشتیبانی
با شرکت سازنده پمپ تماس بگیرید. بیشتر شرکتها خط پشتیبانی ۲۴ ساعته دارند و ممکن است بتوانند پمپ جایگزین بفرستند.
چرا خرابی پمپ خطرناک است؟
کاربران پمپ فقط انسولین سریعاثر استفاده میکنند که عمر کوتاهی دارد. بدون تزریق مداوم پمپ:
- انسولین موجود در بدن در ۳ تا ۴ ساعت تمام میشود
- قند خون شروع به افزایش میکند
- خطر تولید کتون و DKA وجود دارد
- در ۴ تا ۶ ساعت میتواند به بحران تبدیل شود
به همین دلیل، اقدام سریع ضروری است.
برنامه پشتیبان: تبدیل به تزریق قلمی
وقتی پمپ کار نمیکند، باید به روش MDI (تزریق چندگانه روزانه) تغییر کنید:
آنچه نیاز دارید
- انسولین سریعاثر (بولوس): نووراپید، هومالوگ یا آپیدرا
- انسولین بازال (طولانیاثر): لانتوس، لوومیر یا ترسیبا
- قلم یا سرنگ انسولین
- سوزن قلم
نکته مهم: قبل از سفر، حتماً یک قلم انسولین بازال همراه داشته باشید حتی اگر در خانه استفاده نمیکنید!
محاسبه دوز انسولین بازال
کل نرخ بازال ۲۴ ساعته پمپ = دوز انسولین بازال قلمی
مثال:
- نرخ بازال پمپ: ۰.۸ واحد در ساعت
- کل روزانه: ۰.۸ × ۲۴ = ۱۹.۲ واحد
- دوز لانتوس: ۱۹ تا ۲۰ واحد در روز
اگر نرخ بازال شما در طول روز متفاوت است، همه ساعات را جمع کنید.
زمان تزریق انسولین بازال
- لانتوس یا ترسیبا: یک بار در روز (صبح یا شب)
- لوومیر: دو بار در روز (نصف دوز صبح، نصف شب)
اگر پمپ وسط روز خراب شد:
- فوراً یک دوز انسولین سریعاثر بزنید (بر اساس نرخ بازال چند ساعت آینده)
- اولین فرصت ممکن، انسولین بازال را شروع کنید
انسولین بولوس (غذا و تصحیح)
تنظیمات پمپ شما برای انسولین غذا و تصحیح همچنان کاربرد دارند:
- ضریب کربوهیدرات (ICR): همان عدد پمپ را استفاده کنید
- ضریب تصحیح (ISF): همان عدد پمپ را استفاده کنید
فقط به جای پمپ، با قلم تزریق کنید.
مثال عملی تبدیل پمپ به قلم
فرض کنید تنظیمات پمپ شما:
- نرخ بازال: ۰.۹ واحد در ساعت (کل ۲۱.۶ واحد در روز)
- ICR: ۱:۱۰ (۱ واحد برای هر ۱۰ گرم کربوهیدرات)
- ISF: ۱:۴۰ (۱ واحد برای هر ۴۰ mg/dL بالای هدف)
- هدف قند: ۱۱۰ mg/dL
برنامه قلمی:
- لانتوس: ۲۲ واحد شب (یا تقسیم ۱۱ صبح + ۱۱ شب)
- نووراپید برای غذا: کربوهیدرات ÷ ۱۰
- نووراپید تصحیحی: (قند فعلی – ۱۱۰) ÷ ۴۰
مثال وعده:
- صبحانه ۶۰ گرم کربوهیدرات
- قند قبل از غذا: ۱۸۰ mg/dL
- انسولین غذا: ۶۰ ÷ ۱۰ = ۶ واحد
- انسولین تصحیح: (۱۸۰ – ۱۱۰) ÷ ۴۰ = ۱.۷۵ ≈ ۲ واحد
- کل: ۸ واحد نووراپید
آمادگی قبل از سفر
برای پیشگیری از بحران، این موارد را قبل از سفر آماده کنید:
تجهیزات پشتیبان
- یک قلم انسولین بازال (لانتوس، لوومیر یا ترسیبا)
- یک قلم انسولین سریعاثر (همان نوع پمپ)
- سوزنهای قلم به تعداد کافی
- ستهای تزریق اضافی برای پمپ (حداقل دو برابر)
- باتری یدکی
- مخزنهای یدکی
اطلاعات مهم
این اطلاعات را یادداشت کرده و همراه داشته باشید:
- نرخ بازال کل ۲۴ ساعته: _____ واحد
- ضریب کربوهیدرات (ICR): _____
- ضریب تصحیح (ISF): _____
- هدف قند خون: _____
- شماره سریال پمپ: _____
- شماره پشتیبانی ۲۴ ساعته سازنده: _____
برنامه مکتوب
از پزشک یا متخصص دیابت خود یک برنامه مکتوب برای شرایط اضطراری بگیرید که شامل دوز انسولین بازال و بولوس باشد.
مدیریت کتون هنگام خرابی پمپ
قطع انسولین میتواند به تولید کتون منجر شود:
هر ۲ تا ۴ ساعت کتون چک کنید
اگر پمپ خراب شده و قند بالاست، کتون را چک کنید.
اگر کتون مثبت شد
- فوراً انسولین سریعاثر با قلم بزنید (دوز تصحیحی + ۱۰ تا ۲۰ درصد)
- مایعات زیاد بنوشید
- هر ۱ تا ۲ ساعت قند و کتون چک کنید
- استراحت کنید (ورزش ممنوع)
- اگر کتون بالا ماند یا علائم DKA دارید، به اورژانس بروید
تماس با شرکت سازنده
شرکتهای سازنده پمپ معمولاً خدمات زیر را ارائه میدهند:
- خط پشتیبانی ۲۴ ساعته
- عیبیابی تلفنی
- ارسال پمپ جایگزین (در برخی کشورها)
- راهنمایی برای تبدیل به تزریق قلمی
شمارههای پشتیبانی برخی برندها (بینالمللی):
- Medtronic: در وبسایت هر کشور
- Tandem: 1-877-801-6901
- Omnipod: 1-800-591-3455
قبل از سفر، شماره پشتیبانی کشور مقصد را پیدا کنید.
بازگشت به پمپ
وقتی پمپ تعمیر یا جایگزین شد:
زمانبندی
- منتظر بمانید تا اثر انسولین بازال قلمی کم شود (۱۲ تا ۲۴ ساعت بسته به نوع)
- لانتوس: ۲۴ ساعت صبر کنید
- لوومیر: ۱۲ ساعت صبر کنید
شروع مجدد پمپ
- پمپ را با تنظیمات قبلی راهاندازی کنید
- ست تزریق جدید نصب کنید
- قند را مرتب چک کنید
- انتظار نوسان موقت داشته باشید
سوالات متداول
سوال: چقدر زمان دارم قبل از اینکه کمبود انسولین خطرناک شود؟
انسولین سریعاثر در بدن ۳ تا ۴ ساعت دوام دارد. قند معمولاً ۲ تا ۳ ساعت بعد از قطع پمپ شروع به بالا رفتن میکند. کتون ممکن است ۴ تا ۶ ساعت بعد ظاهر شود. هرچه زودتر اقدام کنید، بهتر است.
سوال: اگر انسولین بازال همراه نداشته باشم چه کنم؟
با انسولین سریعاثر هر ۳ تا ۴ ساعت میتوانید قند را کنترل کنید، اما این روش سخت است و خطر نوسان دارد. به داروخانه بروید و انسولین بازال بخرید. در بسیاری از کشورها انسولین بدون نسخه موجود است.
سوال: آیا میتوانم از انسولین پمپ (سریعاثر) در قلم استفاده کنم؟
بله. اگر انسولین سریعاثر دارید (نووراپید، هومالوگ)، میتوانید با سرنگ از ویال بکشید یا اگر قلم دارید، با قلم بزنید. فقط به انسولین بازال هم نیاز دارید.
سوال: اگر در کشور خارجی پمپ خراب شد و زبان بلد نیستم چه کنم؟
از اپلیکیشنهای ترجمه استفاده کنید. کارت شناسایی دیابت به انگلیسی نشان دهید. به بیمارستان بینالمللی یا کلینیک توریستی مراجعه کنید. با سفارت ایران تماس بگیرید.
سوال: چند روز میتوانم بدون پمپ سر کنم؟
تا زمانی که انسولین بازال و سریعاثر دارید، میتوانید به صورت نامحدود با تزریق قلمی ادامه دهید. کیفیت کنترل ممکن است کمی کمتر باشد اما ایمن است.
نکات کلیدی
- خرابی پمپ اورژانس است اما با برنامه پشتیبان قابل مدیریت است
- همیشه انسولین بازال قلمی در سفر همراه داشته باشید
- دوز بازال قلمی = جمع نرخ بازال ۲۴ ساعته پمپ
- ICR و ISF پمپ را برای تزریق قلمی هم استفاده کنید
- اگر پمپ خراب شد، فوراً قند چک کنید و انسولین بزنید
- کتون را مانیتور کنید چون خطر DKA وجود دارد
- شماره پشتیبانی سازنده را همراه داشته باشید
- قبل از سفر، برنامه مکتوب از پزشک بگیرید
- تجهیزات یدکی پمپ (ست، باتری، مخزن) حتماً ببرید
- آرام بمانید؛ شما میتوانید این بحران را مدیریت کنید
اشتراک گذاری
