علائم هشداردهنده افت قند خون که باید بشناسید
علائم هشداردهنده افت قند خون که باید بشناسید
بدن شما یک سیستم هشدار دارد که وقتی قند خون پایین میآید، فعال میشود. شناختن این علائم افت قند خون میتواند از عوارض جدی جلوگیری کند و حتی زندگی شما را نجات دهد.
در این مقاله، همه علائم افت قند خون را از خفیف تا شدید بررسی میکنیم و یاد میگیریم چگونه هشدارهای بدن را تشخیص دهیم.
چگونه بدن به افت قند واکنش نشان میدهد؟
وقتی قند خون پایین میآید، بدن دو نوع واکنش نشان میدهد:
واکنش آدرنرژیک (هورمونهای استرس)
بدن آدرنالین و نوراپینفرین آزاد میکند:
- لرزش
- تعریق
- ضربان قلب تند
- اضطراب
- گرسنگی شدید
واکنش نوروگلیکوپنیک (کمبود گلوکز مغز)
مغز گلوکز کافی دریافت نمیکند:
- گیجی
- مشکل تمرکز
- تاری دید
- سردرد
- بیهوشی
علائم خفیف افت قند (قند ۵۵-۷۰)
اولین علائم افت قند خون معمولاً خفیف هستند:
لرزش
- دستها میلرزند
- زانوها ضعیف میشوند
- احساس لرزش درونی
تعریق
- عرق سرد روی پیشانی
- کف دستها خیس
- گاهی تعریق شدید کل بدن
گرسنگی شدید
- احساس گرسنگی ناگهانی
- میل شدید به خوردن چیزهای شیرین
- احساس خالی بودن معده
ضربان قلب تند
- قلب تند میزند
- تپش قلب احساس میشود
- گاهی نامنظم
اضطراب
- احساس ناآرامی
- بیقراری
- گاهی احساس ترس بدون دلیل
علائم متوسط افت قند (قند ۴۰-۵۵)
با پایینتر رفتن قند، علائم شدیدتر میشوند:
گیجی
- مشکل در تفکر واضح
- فراموش کردن چیزها
- احساس “مه آلود” بودن ذهن
مشکل تمرکز
- نمیتوانید روی کارها تمرکز کنید
- خواندن و نوشتن سخت میشود
- گم کردن رشته کلام
تاری دید
- دید تار میشود
- دو تا دیدن
- مشکل در تشخیص فاصله
سردرد
- سردرد ناگهانی
- معمولاً در پیشانی
- با درمان افت قند برطرف میشود
ضعف
- احساس ضعف شدید
- پاها سست میشوند
- نمیتوانید راه بروید
تغییر رفتار
- پرخاشگری
- گریه بدون دلیل
- رفتار عجیب و غیرمعمول
علائم شدید افت قند (قند زیر ۴۰)
این علائم افت قند خون اورژانسی هستند:
عدم توانایی در صحبت کردن
- کلمات را فراموش میکنید
- صحبت کردن سخت میشود
- صدا تغییر میکند
عدم هماهنگی
- راه رفتن مثل فرد مست
- تلو تلو خوردن
- افتادن
تشنج
- انقباض عضلات
- از دست دادن کنترل بدن
- اورژانس پزشکی است
بیهوشی
- از دست دادن هوشیاری
- پاسخ ندادن به صداها
- نیاز فوری به گلوکاگون و اورژانس
علائم افت قند در خواب
افت قند شبانه علائم خاصی دارد:
علائم حین خواب
- کابوس دیدن
- تعریق شبانه (بالش و ملافه خیس)
- بیقراری در خواب
- فریاد زدن در خواب
علائم صبحگاهی
- سردرد صبحگاهی
- خستگی بعد از بیدار شدن
- گیجی صبحگاهی
- لباس خواب خیس از عرق
عدم احساس افت قند (Hypoglycemia Unawareness)
برخی افراد علائم افت قند خون را احساس نمیکنند:
چرا اتفاق میافتد؟
- افت قند مکرر
- دیابت طولانیمدت
- برخی داروها (بتابلاکرها)
- آسیب عصبی (نوروپاتی)
چه کنیم؟
- استفاده از CGM ضروری است
- چک مکرر قند
- اهداف قند کمی بالاتر
- جلوگیری از هر گونه افت قند به مدت ۲-۳ هفته
علائم افت قند در کودکان
کودکان ممکن است علائم را متفاوت نشان دهند:
نوزادان و کودکان کوچک
- گریه بیدلیل
- بیقراری
- رنگپریدگی
- خوابآلودگی غیرعادی
- امتناع از خوردن
کودکان بزرگتر
- شکایت از گرسنگی
- تغییر رفتار ناگهانی
- پرخاشگری یا گریه
- خستگی ناگهانی
علائم مشابه اما نه افت قند
برخی شرایط علائمی مشابه افت قند خون دارند:
اضطراب و حمله پانیک
- لرزش، تعریق، ضربان قلب تند
- تفاوت: قند طبیعی است
گرمازدگی
- تعریق، ضعف، سردرد
- تفاوت: در گرما اتفاق میافتد
کمآبی
- ضعف، سردرد، گیجی
- تفاوت: تشنگی شدید
راهحل: همیشه قند را چک کنید
اگر شک دارید، قند را چک کنید. بهتر است مطمئن شوید.
CGM و هشدارهای زودهنگام
سنسور قند مداوم (CGM) کمک بزرگی است:
مزایای CGM
- هشدار قبل از رسیدن به قند پایین
- نمایش روند (فلش رو به پایین)
- هشدار شبانه
- تشخیص افت قند بدون علامت
تنظیم هشدارها
- هشدار پایین: ۷۰ یا ۸۰
- هشدار فوری: ۵۵
- صدای هشدار را بلند بگذارید
چه زمانی به اورژانس برویم؟
این علائم نیاز به کمک فوری دارند:
- بیهوشی
- تشنج
- عدم بهبود بعد از درمان
- عدم توانایی در بلع
- افت قند مکرر در یک روز
یادداشت علائم شخصی
هر فرد علائم خاص خود را دارد:
چگونه علائم خود را بشناسیم
- هر بار که افت قند داشتید، علائم را یادداشت کنید
- ترتیب ظاهر شدن علائم را بنویسید
- شدت هر علامت را مشخص کنید
- به مرور، الگوی خود را میشناسید
مثال
«اولین علامت من همیشه گرسنگی شدید است. بعد دستهایم میلرزد. اگر درمان نکنم، سردرد میگیرم.»
آموزش اطرافیان
خانواده و دوستان باید علائم افت قند خون را بشناسند:
علائمی که دیگران میبینند
- رنگپریدگی
- تعریق
- رفتار عجیب
- گیجی و سردرگمی
- پرخاشگری ناگهانی
چه کنند
- بپرسند: “حالت خوبه؟ قندت چنده؟”
- کمک کنند کربوهیدرات بخورید
- اگر بیهوش شدید: گلوکاگون و اورژانس
سوالات متداول
سوال: چرا گاهی علائم افت قند را احساس نمیکنم؟
اگر مکرر افت قند داشته باشید، بدن به آن عادت میکند و هشدارها ضعیف میشوند. همچنین دیابت طولانیمدت و برخی داروها میتوانند علائم را کاهش دهند. CGM در این شرایط ضروری است.
سوال: آیا علائم افت قند در همه یکسان است؟
خیر، هر فرد علائم خاص خود را دارد. برخی اول میلرزند، برخی اول عرق میکنند، برخی اول گرسنه میشوند. مهم است علائم شخصی خود را بشناسید.
سوال: چرا گاهی قند ۶۰ است اما علامتی ندارم؟
اگر قند به تدریج پایین بیاید، بدن فرصت سازگاری دارد و علائم کمتر است. اما اگر قند سریع بیفتد (مثلاً بعد از انسولین زیاد)، علائم شدید هستند.
سوال: آیا کودکان همان علائم بزرگسالان را دارند؟
نه لزوماً. کودکان ممکن است نتوانند علائم را توصیف کنند. رفتار غیرعادی، گریه بیدلیل و خستگی ناگهانی در کودکان شایعتر است.
سوال: چگونه حساسیت به علائم را برگردانم؟
باید از هرگونه افت قند به مدت ۲-۳ هفته جلوگیری کنید. قند هدف را موقتاً بالاتر ببرید. با گذشت زمان، بدن دوباره حساس میشود.
نکات کلیدی
- علائم افت قند شامل لرزش، تعریق، گرسنگی و گیجی است
- علائم از خفیف (لرزش) تا شدید (بیهوشی) متفاوت است
- هر فرد علائم خاص خود را دارد
- افت قند مکرر میتواند علائم را کاهش دهد
- CGM برای تشخیص زودهنگام بسیار مفید است
- علائم شبانه شامل کابوس و تعریق است
- اطرافیان باید علائم را بشناسند
- در صورت بیهوشی یا تشنج، فوراً به اورژانس بروید
اشتراک گذاری
