راهنمای خرید کفش مناسب برای پاهای حساس دیابتی
راهنمای خرید کفش مناسب برای پاهای حساس
انتخاب کفش مناسب برای پاهای حساس دیابتی یکی از مهمترین اقدامات برای پیشگیری از زخم و مشکلات پاست. کفش نامناسب یکی از شایعترین علل زخم پای دیابتی است. در این راهنمای جامع، یاد میگیرید چگونه کفش مناسب انتخاب کنید و از چه نوع کفشهایی باید اجتناب کنید.
چرا انتخاب کفش در دیابت اهمیت دارد؟
پاهای افراد دیابتی به دلایل مختلفی آسیبپذیرتر هستند:
نوروپاتی
آسیب عصبی باعث کاهش حس پا میشود. شما ممکن است فشار، ساییدگی یا درد ناشی از کفش نامناسب را احساس نکنید. کفشی که برای فردی سالم فقط کمی ناراحتکننده است، میتواند برای شما زخم جدی ایجاد کند.
تغییر شکل پا
دیابت میتواند باعث تغییر ساختار پا شود (مانند پای چارکوت، انگشت چکشی یا برآمدگی استخوان). این تغییرات نیاز به کفشهای خاص دارند.
پوست خشک و شکننده
پوست پای دیابتی اغلب خشکتر و آسیبپذیرتر است. کفش نامناسب راحتتر باعث تاول و ساییدگی میشود.
بهبود کند زخم
به دلیل مشکلات خونرسانی، زخمها در افراد دیابتی دیرتر بهبود مییابند. پیشگیری از زخم بسیار مهمتر از درمان آن است.
ویژگیهای کفش مناسب برای پاهای حساس دیابتی
سایز و اندازه
- کفش باید حداقل نیم تا یک سانتیمتر از انگشت بلندتر باشد
- عرض کفش باید کافی باشد تا انگشتان فشرده نشوند
- کفش نباید در هیچ نقطهای فشار وارد کند
- پاشنه باید محکم اما نه تنگ باشد
جنس و مواد
- رویه چرم نرم یا پارچه تنفسپذیر ترجیح داده میشود
- چرم طبیعی انعطافپذیرتر است و با شکل پا سازگار میشود
- آستر داخلی نرم و بدون درز باشد
- از مواد سختی که میتوانند ساییدگی ایجاد کنند اجتناب کنید
کفی
- کفی قابل تعویض داشته باشد
- کفی باید نرم و ضربهگیر باشد
- امکان استفاده از کفی سفارشی (اورتوز) وجود داشته باشد
زیره
- زیره ضربهگیر و انعطافپذیر
- ضد لغزش
- ضخامت کافی برای محافظت از کف پا
ارتفاع پاشنه
- پاشنه کوتاه (کمتر از ۲.۵ سانتیمتر) ترجیح داده میشود
- پاشنه بلند فشار روی پنجهها را افزایش میدهد
- کفش کاملاً تخت هم مناسب نیست، کمی پاشنه لازم است
بسته شدن
- کفشهای بنددار یا چسبی بهتر از کفشهای بدون بند هستند
- امکان تنظیم تنگی کفش برای سازگاری با تورم پا
- پوشیدن و درآوردن آسان
انواع کفشهای مناسب برای دیابتیها
کفشهای طبی دیابتی
این کفشها به طور خاص برای افراد دیابتی طراحی شدهاند:
- عمق اضافی برای جا دادن کفی سفارشی
- عرض بیشتر
- بدون درز داخلی
- مواد نرم و انعطافپذیر
- کفی ضربهگیر
کفشهای ورزشی مناسب
کفشهای ورزشی با کیفیت میتوانند گزینه خوبی باشند:
- ضربهگیری خوب
- فضای کافی برای انگشتان
- تهویه مناسب
- تنظیم با بند
کفشهای سفارشی
برای افراد با تغییر شکل پا یا زخمهای مکرر، کفش سفارشی ممکن است لازم باشد:
- قالبگیری از پای شما
- طراحی بر اساس نیازهای خاص
- توزیع فشار بهینه
کفشهایی که باید اجتناب کنید
کفشهای پاشنه بلند
پاشنه بلند فشار زیادی روی پنجه پا وارد میکند و خطر زخم و تاول را افزایش میدهد.
کفشهای نوک تیز
انگشتان را فشرده میکند و میتواند باعث میخچه، پینه و تغییر شکل انگشتان شود.
کفشهای تنگ
کفش تنگ حتی اگر درد نداشته باشد، میتواند به تدریج باعث آسیب شود.
صندل و دمپایی بدون بند پشتی
محافظت کافی ندارند و خطر آسیب و برخورد با اشیا را افزایش میدهند.
کفشهای پلاستیکی
تهویه ندارند و باعث تعریق و محیط مناسب برای عفونت قارچی میشوند.
کفشهای بدون جوراب
کفشهایی که بدون جوراب پوشیده میشوند، ساییدگی ایجاد میکنند.
راهنمای خرید کفش
زمان مناسب خرید
- عصر یا بعدازظهر خرید کنید، زیرا پاها در طول روز کمی متورم میشوند
- اگر یک پا بزرگتر است، کفش را برای پای بزرگتر انتخاب کنید
چگونه امتحان کنید
- جورابهایی که معمولاً میپوشید را به همراه ببرید
- هر دو کفش را بپوشید و راه بروید
- حداقل ۱۰ دقیقه کفش را پوشیده نگه دارید
- بررسی کنید که در هیچ نقطهای فشار احساس نمیکنید
- انگشتان باید بتوانند آزادانه حرکت کنند
بررسی داخل کفش
- دست را داخل کفش بکشید و درزها را بررسی کنید
- هیچ برجستگی یا درز سختی نباید وجود داشته باشد
- کفی باید صاف و نرم باشد
نگهداری و استفاده از کفش
جا انداختن کفش جدید
- کفش جدید را به تدریج بپوشید
- روز اول فقط یک تا دو ساعت
- هر روز کمی بیشتر
- بعد از هر بار پوشیدن، پاها را برای قرمزی یا تاول بررسی کنید
بررسی روزانه کفش
- قبل از پوشیدن، داخل کفش را بررسی کنید
- سنگریزه، میخ یا پارگی ممکن است وجود داشته باشد
- کفش را با دست تکان دهید و داخل آن را لمس کنید
تعویض به موقع
- کفش فرسوده را تعویض کنید
- کفیها را مرتباً عوض کنید
- اگر شکل کفش تغییر کرده، دیگر مناسب نیست
داشتن چند جفت کفش
- حداقل دو جفت کفش داشته باشید
- هر روز کفش را عوض کنید تا خشک شود
- این کار عمر کفش را هم افزایش میدهد
کفیهای سفارشی (اورتوز)
برای بسیاری از افراد دیابتی، کفی سفارشی توصیه میشود:
مزایای کفی سفارشی
- توزیع یکنواخت فشار روی کف پا
- کاهش فشار روی نقاط پرخطر
- ضربهگیری بهتر
- اصلاح مشکلات ساختاری پا
- پیشگیری از زخم
چه کسانی به کفی سفارشی نیاز دارند؟
- افرادی که نوروپاتی دارند
- افرادی که سابقه زخم پا دارند
- افرادی که تغییر شکل پا دارند
- افرادی که پینههای مکرر دارند
کفش برای موقعیتهای مختلف
کفش خانه
- هرگز پابرهنه راه نروید
- دمپایی با پشت بسته و زیره محکم استفاده کنید
- دمپایی حمام ضد لغزش داشته باشید
کفش ورزشی
- کفش مخصوص هر ورزش را انتخاب کنید
- کفش پیادهروی با کفش دویدن متفاوت است
- قبل از ورزش داخل کفش را بررسی کنید
کفش کار
- اگر ساعات طولانی سرپا هستید، کفش ضربهگیر بسیار مهم است
- کفی اضافی میتواند کمککننده باشد
- کفش یدکی در محل کار داشته باشید
سوالات متداول
سوال: آیا میتوانم کفشهای معمولی بپوشم اگر هنوز نوروپاتی ندارم؟
بله، اگر پاهای سالمی دارید و نوروپاتی ندارید، میتوانید کفشهای معمولی با کیفیت خوب بپوشید. اما همیشه به اصول انتخاب کفش مناسب (سایز درست، راحتی، عدم فشار) توجه کنید. با این حال، از کفشهای پاشنه بلند، نوک تیز و بسیار تنگ اجتناب کنید.
سوال: کفش طبی دیابتی را از کجا تهیه کنم؟
کفشهای طبی دیابتی را میتوانید از فروشگاههای تجهیزات پزشکی، ارتوپدی فنی یا فروشگاههای آنلاین تخصصی تهیه کنید. بهتر است قبل از خرید با پزشک یا متخصص پا مشورت کنید تا نوع مناسب را توصیه کند. برخی بیمهها هزینه کفش دیابتی را پوشش میدهند.
سوال: هر چند وقت باید کفش را عوض کنم؟
کفشهای روزمره معمولاً هر ۶ تا ۱۲ ماه باید عوض شوند، حتی اگر ظاهراً سالم به نظر برسند. کفیها باید زودتر عوض شوند. اگر کفش تغییر شکل داده، کفی فرسوده شده یا ساییدگی دارد، زودتر تعویض کنید.
سوال: آیا صندل برای دیابتیها مناسب است؟
صندلهای معمولی که پا را باز میگذارند، برای افراد دیابتی توصیه نمیشوند زیرا محافظت کافی ندارند. اما صندلهای طبی دیابتی با پشت بسته، محافظت از انگشتان و زیره محکم وجود دارند که میتوانند در هوای گرم استفاده شوند.
سوال: کفش تنگ دارم اما دردی احساس نمیکنم. آیا مشکلی دارد؟
بله، این بسیار خطرناک است. اگر نوروپاتی دارید، ممکن است درد ناشی از فشار کفش را احساس نکنید، اما آسیب در حال ایجاد شدن است. عدم احساس درد به معنای عدم آسیب نیست. کفش تنگ را فوراً کنار بگذارید و کفش مناسب تهیه کنید.
نکات کلیدی
- کفش نامناسب یکی از شایعترین علل زخم پای دیابتی است
- کفش مناسب باید فضای کافی، مواد نرم و کفی ضربهگیر داشته باشد
- کفش را عصر بخرید زیرا پاها در طول روز متورم میشوند
- کفش جدید را به تدریج جا بیندازید و پا را بعد از هر بار بررسی کنید
- قبل از هر بار پوشیدن، داخل کفش را برای اجسام خارجی بررسی کنید
- از کفشهای پاشنه بلند، نوک تیز و تنگ اجتناب کنید
- هرگز پابرهنه راه نروید، حتی در خانه
اشتراک گذاری
