رتینوپاتی دیابتی چیست و چه علائمی دارد؟

رتینوپاتی دیابتی چیست و چه علائمی دارد؟

دیابت تنها بر قند خون شما اثر نمی‌گذارد؛ بلکه می‌تواند به چشم‌ها نیز آسیب برساند. یکی از مهم‌ترین عوارض چشمی دیابت، رتینوپاتی دیابتی است. این بیماری اگر به‌موقع شناسایی و درمان نشود، می‌تواند به کاهش بینایی و حتی نابینایی منجر شود. آگاهی از علائم و توجه به معاینات منظم چشم می‌تواند شما را از این خطر بزرگ محافظت کند.

رتینوپاتی دیابتی چیست؟

شبکیه (رتینا) لایه‌ای حساس به نور در پشت چشم است که نقش اصلی در دیدن دارد. زمانی که قند خون برای مدت طولانی بالا بماند، رگ‌های خونی کوچک شبکیه آسیب می‌بینند و نشت مایع یا خون در این ناحیه رخ می‌دهد. این آسیب‌ها در مراحل اولیه ممکن است بدون علامت باشند، اما به مرور می‌توانند باعث تاری دید، لکه‌های سیاه یا کاهش بینایی شوند.

مراحل رتینوپاتی دیابتی

رتینوپاتی دیابتی به‌طور کلی در دو مرحله اصلی پیشرفت می‌کند:

  • رتینوپاتی زمینه‌ای (غیرتکثیری): در این مرحله رگ‌های خونی ضعیف می‌شوند و مایعات یا خون به داخل شبکیه نشت می‌کنند. ممکن است لکه‌های زرد چربی (اگزودا) یا تورم در شبکیه ایجاد شود.
  • رتینوپاتی تکثیری: در این مرحله، رگ‌های خونی جدید و غیرطبیعی روی سطح شبکیه رشد می‌کنند. این رگ‌ها شکننده هستند و به‌راحتی خونریزی می‌کنند. این وضعیت می‌تواند باعث کاهش شدید بینایی یا حتی نابینایی شود.

علائم رتینوپاتی دیابتی

رتینوپاتی دیابتی در مراحل اولیه اغلب بدون علامت است، به همین دلیل اهمیت معاینه منظم چشم بسیار بالاست. با این حال، در مراحل پیشرفته‌تر ممکن است علائم زیر ظاهر شود:

  • تاری دید
  • دیدن لکه‌های شناور یا سایه‌های تاریک (فلوترها)
  • دشواری در دید در شب
  • کاهش ناگهانی بینایی
  • دید موج‌دار یا خمیده
  • چه کسانی در معرض خطر بیشتری هستند؟
  • افرادی که سال‌هاست دیابت دارند (نوع ۱ یا نوع ۲)
  • کنترل ضعیف قند خون
  • فشار خون بالا یا کلسترول بالا
  • بارداری در زنان مبتلا به دیابت
  • استعمال دخانیات

چگونه می‌توان از رتینوپاتی دیابتی پیشگیری کرد؟

پیشگیری همیشه آسان‌تر و کم‌هزینه‌تر از درمان است. برای کاهش خطر رتینوپاتی دیابتی:

  • قند خون، فشار خون و چربی خون خود را در محدوده مناسب نگه دارید.
  • معاینه چشم سالانه انجام دهید، حتی اگر علامتی ندارید.
  • سیگار را ترک کنید.
  • سبک زندگی سالم شامل تغذیه متعادل و فعالیت بدنی منظم داشته باشید.

سخن پایانی

رتینوپاتی دیابتی یک بیماری خاموش است؛ یعنی ممکن است سال‌ها در بدن پیشرفت کند بدون اینکه متوجه شوید. اما با کنترل دیابت و توجه به معاینات دوره‌ای چشم، می‌توان جلوی بسیاری از مشکلات بینایی را گرفت. مراقبت از چشم‌ها بخشی جدانشدنی از مراقبت از دیابت است.

اشتراک گذاری