عوارض متفورمین چیست؟
متفورمین و نقش آن در دیابت
متفورمین یکی از پرکاربردترین داروهای خوراکی برای درمان دیابت نوع دو است که سالهاست توسط میلیونها نفر در سراسر جهان مصرف میشود. این دارو به بدن کمک میکند تا قند خون را بهتر کنترل کند و حساسیت سلولها به انسولین افزایش یابد. با وجود فواید فراوان، متفورمین مانند هر داروی دیگری میتواند عوارضی به همراه داشته باشد که آگاهی از آنها برای بیماران ضروری است.
عوارض شایع متفورمین
بیشتر عوارض متفورمین خفیف و گذرا هستند و معمولاً در هفتههای اول مصرف ظاهر میشوند:
عوارض گوارشی
- حالت تهوع
- اسهال
- دلدرد یا نفخ
- بیاشتهایی
این مشکلات معمولاً پس از مدتی مصرف یا با تغییر دوز کاهش مییابند. مصرف دارو همراه با غذا میتواند شدت این علائم را کمتر کند.
تغییر طعم دهان
بعضی افراد احساس طعم فلزی در دهان گزارش میکنند که معمولاً موقتی است.
عوارض کمتر شایع ولی مهم
- کاهش سطح ویتامین B12: مصرف طولانیمدت متفورمین ممکن است باعث کاهش جذب ویتامین B12 شود. این موضوع میتواند در درازمدت به کمخونی یا خستگی منجر شود. آزمایش خون دورهای و در صورت نیاز مصرف مکمل توصیه میشود.
- کاهش وزن ملایم: گرچه برای برخی بیماران این موضوع مثبت است، اما باید تحت نظر پزشک باشد.
عوارض نادر اما جدی
اسیدوز لاکتیک
این عارضه بسیار نادر ولی جدی است. تجمع اسید لاکتیک در خون میتواند خطرناک باشد. علائم شامل:
- تنگی نفس
- ضعف شدید یا خستگی
- درد یا گرفتگی عضلات
- خوابآلودگی غیرعادی
در صورت مشاهده این علائم باید فوراً به پزشک مراجعه کرد. احتمال بروز این عارضه در افراد با بیماری کلیوی یا کبدی بیشتر است.
واکنشهای آلرژیک
مانند بثورات پوستی یا خارش، که باید سریعاً بررسی شوند.
چگونه میتوان عوارض متفورمین را کاهش داد؟
- مصرف دارو همراه غذا
- شروع با دوز پایین و افزایش تدریجی طبق نظر پزشک
- بررسی منظم آزمایشهای خون (خصوصاً ویتامین B12 و عملکرد کلیهها)
- اطلاعدادن به پزشک درباره سایر داروها و مکملهایی که مصرف میکنید
متفورمین دارویی مؤثر و ایمن برای کنترل دیابت نوع دو است و بیشتر بیماران آن را بدون مشکل جدی مصرف میکنند. با این حال، شناخت عوارض احتمالی و توجه به علائم غیرعادی به شما کمک میکند مصرف این دارو را با اطمینان بیشتری ادامه دهید. همیشه تغییر دوز یا قطع دارو باید زیر نظر پزشک انجام شود.
پرسشهای متداول (FAQ)
۱. آیا متفورمین باعث کاهش وزن میشود؟
بله، در برخی افراد کاهش وزن ملایم ایجاد میکند. اما این اثر برای همه رخ نمیدهد و نباید متفورمین تنها برای کاهش وزن استفاده شود.
۲. عوارض گوارشی متفورمین چه مدت طول میکشد؟
معمولاً در هفتههای اول بروز میکنند و پس از عادت بدن به دارو کاهش مییابند. مصرف همراه غذا میتواند مفید باشد.
۳. آیا متفورمین برای کلیهها مضر است؟
در افراد با عملکرد طبیعی کلیه، متفورمین بیخطر است. اما اگر فرد نارسایی کلیوی داشته باشد، مصرف آن میتواند خطر اسیدوز لاکتیک را افزایش دهد.
۴. آیا نیاز به آزمایش خاص هنگام مصرف متفورمین وجود دارد؟
بله. پزشکان معمولاً عملکرد کلیهها، سطح ویتامین B12 و قند خون را بهطور منظم بررسی میکنند.
۵. اگر عوارض متفورمین شدید بود چه کنم؟
قطع خودسرانه دارو توصیه نمیشود. بهتر است فوراً با پزشک مشورت کنید تا دوز یا نوع دارو تغییر داده شود.
اشتراک گذاری
