دیابت نوع ۱ و ۲ چه تفاوتی دارند؟
وقتی نام دیابت را میشنویم، بسیاری از ما فقط یک تصویر کلی از آن داریم: افزایش قند خون. اما واقعیت این است که دیابت انواع مختلفی دارد و دو نوع اصلی آن، یعنی دیابت نوع ۱ و دیابت نوع ۲، تفاوتهای مهمی با هم دارند. شناخت این تفاوتها کمک میکند که هم بیماران و هم خانوادهها مسیر درست مراقبت و درمان را انتخاب کنند.
دیابت نوع ۱ چیست؟
دیابت نوع ۱ یک بیماری خودایمنی است. در این حالت، سیستم ایمنی بدن به اشتباه به سلولهای تولیدکننده انسولین در لوزالمعده حمله میکند و آنها را از بین میبرد.
- علت اصلی: واکنش خودایمنی (نه سبک زندگی).
- سن شروع: بیشتر در کودکان، نوجوانان و جوانان، اما میتواند در هر سنی رخ دهد.
- نیاز به درمان: تزریق انسولین از ابتدای تشخیص، چون بدن دیگر قادر به تولید انسولین کافی نیست.
- علائم شایع: تشنگی شدید، تکرر ادرار، کاهش وزن ناگهانی، خستگی، تاری دید.
دیابت نوع ۲ چیست؟
دیابت نوع ۲ بیشتر به سبک زندگی، تغذیه و عوامل ژنتیکی مرتبط است. در این حالت، بدن هنوز انسولین تولید میکند، اما سلولها در برابر آن مقاومت نشان میدهند.
- علت اصلی: مقاومت به انسولین همراه با کاهش تدریجی ترشح انسولین.
- سن شروع: بیشتر در بزرگسالان بالای ۳۰ سال، اما امروزه به دلیل چاقی و کمتحرکی در نوجوانان هم دیده میشود.
- نیاز به درمان: در ابتدا با تغییر سبک زندگی و داروهای خوراکی کنترل میشود؛ در مراحل پیشرفته ممکن است نیاز به انسولین باشد.
- علائم شایع: افزایش تدریجی قند خون، اضافه وزن، خستگی، تشنگی و تکرر ادرار (معمولاً خفیفتر و تدریجیتر از نوع ۱).
تفاوتهای اصلی دیابت نوع ۱ و نوع ۲ در یک نگاه
| ویژگی | دیابت نوع ۱ | دیابت نوع ۲ |
|---|---|---|
| علت اصلی | خودایمنی و از بین رفتن سلولهای تولیدکننده انسولین | مقاومت به انسولین + کاهش ترشح انسولین |
| سن شروع | اغلب کودکی و نوجوانی | بیشتر بزرگسالی (اما در هر سنی ممکن است) |
| نیاز به انسولین | از ابتدای بیماری ضروری است | ممکن است بعد از چند سال نیاز شود |
| وزن بیماران | اغلب وزن طبیعی یا کاهش وزن | اغلب اضافه وزن یا چاقی |
| شروع بیماری | ناگهانی با علائم شدید | تدریجی و آرام |
| پیشگیری | هنوز راهی شناختهشده ندارد | با سبک زندگی سالم تا حدی قابل پیشگیری است |
شناخت تفاوتهای دیابت نوع ۱ و ۲ به شما کمک میکند تا بدانید که مسیر درمان و مراقبت برای هر فرد متفاوت است. مهمترین نکته این است که با تشخیص زودهنگام، آموزش درست و پیروی از توصیههای پزشکی، میتوان با هر دو نوع دیابت زندگی سالم و پویایی داشت.
سوالات پرتکرار (FAQ)
۱. آیا دیابت نوع ۱ و نوع ۲ درمان قطعی دارند؟
خیر. در حال حاضر هیچ درمان قطعی وجود ندارد. اما با انسولین، داروها و تغییر سبک زندگی میتوان قند خون را کنترل کرد و زندگی طبیعی داشت.
۲. آیا کودکان هم میتوانند دیابت نوع ۲ بگیرند؟
بله. هرچند بیشتر در بزرگسالان دیده میشود، اما به دلیل افزایش چاقی و کمتحرکی، کودکان و نوجوانان نیز ممکن است دچار دیابت نوع ۲ شوند.
۳. آیا دیابت نوع ۱ هم به ارث میرسد؟
ریسک ژنتیکی در دیابت نوع ۱ وجود دارد، اما خیلی قوی نیست. عوامل محیطی و ایمنی هم نقش مهمی دارند.
۴. آیا میتوان دیابت نوع ۲ را پیشگیری کرد؟
بله. با تغذیه سالم، فعالیت بدنی منظم و کنترل وزن میتوان احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ را بهطور چشمگیری کاهش داد.
۵. اگر کسی دیابت نوع ۲ داشته باشد، حتماً باید انسولین بزند؟
نه لزوماً. بسیاری از افراد سالها با تغییر سبک زندگی و داروهای خوراکی قند خود را کنترل میکنند. تنها در صورت نیاز و تشخیص پزشک انسولین اضافه میشود.
اشتراک گذاری
