دیابت بارداری – علائم، علل، درمان و پیشگیری
دیابت بارداری چیست؟
دیابت بارداری زمانی رخ میدهد که بدن در دوران بارداری به اندازه کافی انسولین تولید نمیکند یا سلولها به آن پاسخ کافی نمیدهند. این اتفاق به دلیل تغییرات هورمونی طبیعی بارداری رخ میدهد و باعث میشود سطح قند خون کمی بالاتر برود.
این وضعیت بسیار شایعتر از آن چیزی است که فکر میکنید؛ در حدود 9 درصد از بارداریها دیده میشود. بنابراین شما تنها نیستید و تیم درمان شما راهکارهای اثباتشدهای برای کمک به شما دارد.
چرا این اتفاق میافتد؟
در بارداری، جفت هورمونهایی ترشح میکند که برای رشد جنین ضروریاند، اما میتوانند اثر انسولین را کاهش دهند. به این حالت مقاومت به انسولین گفته میشود. اگر بدن نتواند با تولید بیشتر انسولین این مقاومت را جبران کند، قند خون بالا میرود.
چه کسانی بیشتر در معرض خطرند؟
گرچه دیابت بارداری ممکن است برای هر خانمی پیش بیاید، اما عواملی هستند که احتمال آن را بیشتر میکنند:
- اضافهوزن یا چاقی پیش از بارداری
- سابقه خانوادگی دیابت نوع 2
- ابتلا به دیابت بارداری در بارداری قبلی
- سندرم تخمدان پلیکیستیک
اما حتی اگر هیچکدام از این عوامل را نداشته باشید، باز هم ممکن است دچار GDM شوید. به همین دلیل است که پزشکان غربالگری همگانی را توصیه میکنند.
اهداف قند خون در دیابت بارداری
براساس توصیههای انجمن دیابت آمریکا (ADA):
- قبل از غذا: حداکثر 95 میلیگرم/دسیلیتر
- یک ساعت بعد از غذا: حداکثر 140 میلیگرم/دسیلیتر
- دو ساعت بعد از غذا: حداکثر 120 میلیگرم/دسیلیتر
پایش منظم قند خون به شما کمک میکند مطمئن شوید در محدوده امن هستید.
چگونه میتوان دیابت بارداری را مدیریت کرد؟
خبر خوب این است که در بیشتر موارد میتوان تنها با تغییرات کوچک، قند خون را کنترل کرد:
- تغذیه سالم و متعادل – انتخاب غذاهایی با فیبر بالا، سبزیجات تازه، پروتئین کافی و محدود کردن قندهای ساده
- فعالیت بدنی ملایم – مثل پیادهروی روزانه یا یوگای مخصوص بارداری (با تأیید پزشک)
- پایش قند خون در خانه – طبق برنامه پزشک
- انسولین یا دارو – تنها اگر تغییر سبک زندگی کافی نباشد
آیا میتوان از آن پیشگیری کرد؟
پیشگیری ۱۰۰٪ ممکن نیست، اما میتوان خطر را کاهش داد:
- داشتن وزن سالم پیش از بارداری
- تغذیه متعادل و غنی از سبزیجات و غلات کامل
- ورزش منظم پیش و حین بارداری
بعد از زایمان چه میشود؟
در بیشتر موارد، دیابت بارداری بعد از تولد نوزاد برطرف میشود. اما:
- حدود 6 هفته بعد از زایمان، یک آزمایش قند خون برای اطمینان انجام میشود.
- زنانی که دیابت بارداری داشتهاند، در آینده بیشتر در معرض دیابت نوع 2 هستند.
- شیردهی، حفظ وزن مناسب و فعالیت بدنی منظم میتواند خطر ابتلا در آینده را کاهش دهد.
نکته پایانی
اگر دیابت بارداری دارید، به یاد داشته باشید:
- شما مقصر نیستید؛ این یک تغییر طبیعی بدن در بارداری است.
- با پایبندی به برنامه غذایی، فعالیت مناسب و پیگیری منظم، میتوانید هم خودتان و هم نوزادتان را سالم نگه دارید.
- تیم درمان شما (پزشک، ماما، مشاور تغذیه) در این مسیر همراه شماست.
اشتراک گذاری
