تفاوت نان سنگک و نان لواش برای قند خون دیابتیها
تفاوت نان سنگک و نان لواش برای قند خون
نان بخش جداییناپذیر سفره ایرانی است و حذف کامل آن برای بسیاری از افراد سخت است. اما برای دیابتیها، انتخاب نوع نان اهمیت زیادی دارد. تفاوت نان سنگک و نان لواش برای قند خون یکی از سوالات رایج بین افراد دیابتی است که در این مقاله به طور کامل بررسی میکنیم.
شناخت این تفاوت میتواند به شما کمک کند تا انتخاب بهتری داشته باشید و قند خون خود را بهتر کنترل کنید.
چرا نوع نان مهم است؟
نانهای مختلف تأثیرات متفاوتی بر قند خون دارند. این تفاوت به چند عامل بستگی دارد:
- نوع آرد: سبوسدار یا تصفیه شده
- میزان فیبر: فیبر بیشتر یعنی جذب آهستهتر قند
- شاخص گلیسمی: سرعت افزایش قند خون
- ضخامت و بافت: نانهای متراکمتر دیرتر هضم میشوند
آشنایی با نان سنگک
نان سنگک یکی از قدیمیترین و سنتیترین نانهای ایرانی است که روی سنگهای داغ پخته میشود.
ویژگیهای نان سنگک
- معمولاً از آرد گندم کامل تهیه میشود
- دارای سبوس و فیبر بالا
- بافت متراکم و ضخیم
- فرآیند تخمیر طولانیتر
ارزش غذایی نان سنگک (۱۰۰ گرم)
- کالری: حدود ۲۶۰
- کربوهیدرات: ۵۰ گرم
- فیبر: ۴-۶ گرم
- پروتئین: ۸-۱۰ گرم
- شاخص گلیسمی: ۵۵-۶۵
مزایای نان سنگک برای دیابتیها
نان سنگک به دلیل داشتن سبوس و فیبر بالا، تأثیر کمتری بر قند خون دارد. فیبر موجود در سبوس باعث میشود قند به آهستگی جذب شود.
همچنین فرآیند تخمیر طولانیتر نان سنگک باعث تجزیه بخشی از نشاسته میشود که این امر به کاهش شاخص گلیسمی کمک میکند.
آشنایی با نان لواش
نان لواش نازکترین نان ایرانی است که به صورت ورقههای نازک پخته میشود.
ویژگیهای نان لواش
- معمولاً از آرد سفید تهیه میشود
- بسیار نازک و سبک
- فیبر کم
- فرآیند پخت سریع
ارزش غذایی نان لواش (۱۰۰ گرم)
- کالری: حدود ۲۷۵
- کربوهیدرات: ۵۵ گرم
- فیبر: ۲-۳ گرم
- پروتئین: ۸ گرم
- شاخص گلیسمی: ۷۰-۸۵
چرا نان لواش برای قند خون مشکلساز است؟
نان لواش به دلیل استفاده از آرد سفید و فیبر کم، شاخص گلیسمی بالایی دارد. این یعنی قند آن سریع جذب میشود و باعث افزایش ناگهانی قند خون میشود.
همچنین نازک بودن نان لواش باعث میشود افراد بیشتر از آن مصرف کنند بدون اینکه متوجه شوند.
مقایسه نان سنگک و لواش برای قند خون
حالا بیایید تفاوت نان سنگک و نان لواش را در یک نگاه مقایسه کنیم:
از نظر شاخص گلیسمی
نان سنگک سبوسدار شاخص گلیسمی ۵۵-۶۵ دارد که در محدوده متوسط قرار میگیرد. نان لواش شاخص گلیسمی ۷۰-۸۵ دارد که بالا محسوب میشود.
برنده: نان سنگک
از نظر فیبر
نان سنگک ۴-۶ گرم فیبر در ۱۰۰ گرم دارد، در حالی که نان لواش فقط ۲-۳ گرم فیبر دارد. فیبر بیشتر یعنی کنترل بهتر قند خون.
برنده: نان سنگک
از نظر کنترل پرشن
نان سنگک به دلیل ضخامت و سیریبخشی بیشتر، باعث میشود کمتر بخورید. نان لواش نازک است و ممکن است بیش از حد مصرف کنید.
برنده: نان سنگک
از نظر کالری
در صورت مصرف مساوی، کالری هر دو نان تقریباً یکسان است. اما معمولاً مصرف نان لواش بیشتر است.
تساوی (با مزیت عملی برای سنگک)
بهترین انتخاب برای دیابتیها
با توجه به مقایسه بالا، نان سنگک انتخاب بهتری برای افراد دیابتی است. اما چند نکته مهم وجود دارد:
۱. نان سنگک واقعی انتخاب کنید
برخی نانواییها نان سنگک را با آرد سفید میپزند. مطمئن شوید نان سنگک شما از آرد کامل و سبوسدار تهیه شده است.
۲. مقدار مصرف را کنترل کنید
حتی نان سنگک هم حاوی کربوهیدرات است. یک برش کوچک (حدود ۳۰-۴۰ گرم) در هر وعده کافی است.
۳. همراه با پروتئین مصرف کنید
مصرف نان همراه با پنیر، تخممرغ یا سایر منابع پروتئینی باعث کاهش سرعت جذب قند میشود.
نانهای جایگزین مناسبتر
علاوه بر نان سنگک، این نانها هم برای دیابتیها مناسب هستند:
نان جو
نان جو شاخص گلیسمی پایینتری نسبت به نان گندم دارد و فیبر بالایی دارد.
نان چاودار
نان چاودار کامل یکی از بهترین انتخابها برای دیابتیها است. شاخص گلیسمی حدود ۵۰ دارد.
نان تافتون سبوسدار
اگر نان تافتون سبوسدار پیدا کنید، میتواند جایگزین مناسبی باشد.
نکاتی برای مصرف نان در دیابت
۱. نان تازه یا نان مانده؟
جالب است بدانید که نان مانده (یک روزه) شاخص گلیسمی پایینتری دارد! این به دلیل تشکیل نشاسته مقاوم است که دیرتر هضم میشود.
۲. نان تست شده
تست کردن نان باعث کاهش شاخص گلیسمی میشود. نان تست شده گزینه بهتری نسبت به نان تازه است.
۳. زمان مصرف
مصرف نان در وعده صبحانه یا ناهار بهتر از شام است، زیرا در طول روز فعالیت بیشتری دارید.
۴. نان را آخر بخورید
تحقیقات نشان میدهد اگر ابتدا سبزیجات و پروتئین بخورید و نان را آخر سر مصرف کنید، قند خون کمتر افزایش مییابد.
اشتباهات رایج درباره نان و دیابت
اشتباه ۱: نان سنگک هر چقدر بخورم اشکال ندارد
این تصور غلط است. حتی نان سنگک هم باید با اعتدال مصرف شود. مقدار مهمتر از نوع نان است.
اشتباه ۲: نان بربری بهتر از لواش است
نان بربری معمولاً از آرد سفید تهیه میشود و شاخص گلیسمی بالایی دارد. ضخامت نان دلیل بر سالمتر بودن آن نیست.
اشتباه ۳: باید نان را کاملاً حذف کنم
حذف کامل نان لازم نیست و حتی ممکن است باعث کمبود برخی مواد مغذی شود. کنترل مقدار و انتخاب نوع مناسب مهم است.
راهنمای خرید نان مناسب
برای انتخاب بهترین نان برای کنترل قند خون، این نکات را رعایت کنید:
- از نانواییهای معتبر که نان سبوسدار واقعی میپزند خرید کنید
- رنگ نان را بررسی کنید: نان سبوسدار رنگ تیرهتری دارد
- بافت نان را لمس کنید: نان سبوسدار سنگینتر و متراکمتر است
- از نانوا بپرسید آیا از آرد کامل استفاده میکند یا نه
سوالات متداول
سوال: آیا نان سنگک قند خون را بالا نمیبرد؟
نان سنگک هم قند خون را بالا میبرد، اما به دلیل فیبر بالا، این افزایش آهستهتر و کنترلشدهتر است. مقدار مصرف همچنان باید محدود باشد.
سوال: چقدر نان در روز میتوانم بخورم؟
این بستگی به برنامه غذایی و میزان فعالیت شما دارد. به طور کلی، ۱-۲ برش کوچک نان سبوسدار در هر وعده برای اکثر دیابتیها مناسب است.
سوال: کدام نان بدترین انتخاب برای دیابتیها است؟
نانهای تهیه شده از آرد سفید مثل نان لواش، باگت و نان فانتزی بدترین انتخابها هستند زیرا شاخص گلیسمی بسیار بالایی دارند.
سوال: آیا میتوانم از نان رژیمی دیابتی استفاده کنم؟
نانهای رژیمی معمولاً فیبر بیشتری دارند و میتوانند انتخاب خوبی باشند. اما همیشه برچسب را بخوانید و مطمئن شوید شکر افزوده ندارند.
سوال: نان سنگک بهتر است یا نان جو؟
نان جو شاخص گلیسمی پایینتری دارد و انتخاب بهتری است. اما اگر نان جو در دسترس نیست، نان سنگک سبوسدار انتخاب خوبی است.
نکات کلیدی
- نان سنگک سبوسدار انتخاب بهتری نسبت به نان لواش برای دیابتیها است
- شاخص گلیسمی نان سنگک (۵۵-۶۵) کمتر از نان لواش (۷۰-۸۵) است
- فیبر بالای نان سنگک به کنترل قند خون کمک میکند
- مقدار مصرف نان مهمتر از نوع آن است
- نان را همراه با پروتئین و سبزیجات مصرف کنید
- نان تست شده یا مانده شاخص گلیسمی پایینتری دارد
- از نانواییهای معتبر نان سبوسدار واقعی تهیه کنید
